Slimme trucjes

Box 3 kent één peildatum: 1 januari. Je saldo op die ochtend bepaalt je vermogensbelasting voor het hele jaar. De rest van het jaar mag je vermogen doen wat het wil, dat ziet de Belastingdienst niet.

Dat maakt de timing van grote uitgaven gratis geld. Ga je in het voorjaar een keuken kopen, een auto vervangen of een verbouwing betalen? Doe dat in december in plaats van in januari. Het geld ben je toch kwijt; door het een paar weken eerder uit te geven telt het niet meer mee op de peildatum.

Hetzelfde geldt voor rekeningen die je toch moet betalen: een aanslag, de jaarpremie van een verzekering, gemeentebelastingen. Vooruitbetalen in december verlaagt je saldo op 1 januari.

Je huis valt onder de eigenwoningregeling in box 1. Hoeveel het waard is en hoeveel je hebt afgelost, maakt voor box 3 niets uit. Je spaarrekening telt daar wél volledig mee.

Gebruik je spaargeld om af te lossen, dan verplaats je vermogen van een belaste doos naar een onbelaste. Je bent even rijk als daarvoor, maar je betaalt minder vermogensbelasting. Bovendien betaal je vanaf dat moment over een lagere schuld rente.

Dit is de reden dat aflossen voor veel mensen aantrekkelijker is dan het lijkt: je vergelijkt de hypotheekrente niet met je spaarrente, maar met je spaarrente ná belasting.

Een studieschuld, een persoonlijke lening, een openstaand krediet of geld dat je van familie hebt geleend: het mag allemaal van je box 3-vermogen af. Alleen de eerste schijf niet, die geldt als drempel.

Die drempel is €3.800 per persoon, met een fiscaal partner het dubbele. Alles daarboven verlaagt de grondslag waarover je belasting betaalt.

De aangifte vult veel gegevens vooraf in, maar schulden vaak niet. Ze staan meestal niet automatisch in je aangifte, dus als je er niet zelf aan denkt, betaal je te veel.

Iedereen heeft een heffingsvrij vermogen van €59.357. Daaronder betaal je geen vermogensbelasting.

Heb je een fiscaal partner, dan tellen jullie vermogens samen en geldt het dubbele bedrag. Het maakt niet uit wie welke rekening op zijn naam heeft staan.

Wat wél uitmaakt: hoe je de gezamenlijke grondslag in de aangifte verdeelt. Je mag die verdeling zelf kiezen, en de aangiftesoftware rekent voor welke verdeling het gunstigst uitpakt. Loop dat scherm niet blind voorbij.

Box 3 rekent met vaste percentages: 1,28% op spaargeld en 6% op beleggingen. Over dat veronderstelde rendement betaal je 36% belasting.

Dat forfait op beleggingen is fors. In een jaar waarin de beurs daalde of nauwelijks bewoog, betaal je dus belasting over winst die je niet hebt gemaakt.

Na een reeks uitspraken van de Hoge Raad mag je aantonen dat je werkelijke rendement lager was. Je betaalt dan over dat lagere bedrag. Je moet het zelf aandragen: het gebeurt niet automatisch.

Bouw je via je werkgever weinig of geen pensioen op, dan heb je jaarruimte: een bedrag dat je fiscaal vriendelijk mag inleggen voor later. Je trekt de inleg af van je inkomen, dus je krijgt een deel terug tegen het tarief dat je in de hoogste schijf betaalt.

Er zit een tweede voordeel aan dat vaak vergeten wordt: geld in een lijfrente of pensioenbeleggingsrekening telt niet mee in box 3. Je bespaart dus jaarlijks óók vermogensbelasting, zolang het daar staat.

Je jaarruimte reken je uit met de rekenhulp van de Belastingdienst. Niet-gebruikte ruimte van eerdere jaren kun je vaak alsnog benutten via de reserveringsruimte.

Heb je een koophuis of vaste aftrekposten, dan hoef je niet tot na je aangifte te wachten op je geld. Met een voorlopige aanslag schat de Belastingdienst je teruggave en betaalt die in twaalf maandelijkse termijnen uit.

Puur fiscaal verandert er niets: je krijgt hetzelfde bedrag. Maar je hebt het een jaar eerder, en dat geld kan in de tussentijd rente opleveren of je maandelijkse inleg verhogen.

Je aangifte is grotendeels vooraf ingevuld, en dat wekt de indruk dat alles er al in staat. Precies de posten waar je zelf voordeel uit kunt halen, ontbreken meestal.

Giften aan goede doelen met een ANBI-status zijn aftrekbaar boven een drempel. Leg je je gift vast in een periodieke schenking voor minimaal vijf jaar, dan vervalt die drempel.

Specifieke zorgkosten die je zelf betaalde en niet vergoed kreeg, kunnen ook aftrekbaar zijn: denk aan bepaalde hulpmiddelen, dieet op voorschrift of vervoer naar het ziekenhuis. Het eigen risico valt er nadrukkelijk niet onder.

Zorgtoeslag en huurtoeslag kennen een harde vermogensgrens, gemeten op dezelfde peildatum van 1 januari. Het is geen glijdende schaal: zit je er één euro boven, dan krijg je het hele jaar niets.

Voor zorgtoeslag ligt die grens rond €146.011 alleenstaand en €184.633 met partner. Voor huurtoeslag ligt hij veel lager: ongeveer €38.479 alleenstaand.

Zit je er net boven, dan is dit veruit de meest lonende truc op deze pagina. Een geplande uitgave naar december halen kan je honderden euro's aan toeslag schelen, vele malen meer dan de vermogensbelasting over datzelfde bedrag.

Je mag je kinderen elk jaar een bedrag belastingvrij schenken. Dat geld is vanaf 1 januari daarna geen onderdeel meer van jouw vermogen, dus je betaalt er geen vermogensbelasting meer over.

Het tweede voordeel komt later: alles wat je tijdens je leven belastingvrij hebt weggegeven, valt straks niet meer in je nalatenschap. Erfbelasting is een stuk pittiger dan box 3, dus wie vermogen heeft en het toch wil doorgeven, doet dat beter gespreid over jaren.

De vrijstellingen worden jaarlijks aangepast en er zijn aparte, hogere bedragen voor bijvoorbeeld een studie. Kijk voor de bedragen van dit jaar op belastingdienst.nl.

Ontvangt een fonds dividend uit het buitenland, dan houdt dat land daar vaak belasting op in. Een fonds dat in Ierland of Luxemburg is gevestigd kan een deel daarvan niet terugvragen, en jij kunt het als particulier ook niet verrekenen. Dat heet dividendlekkage, en het kost stilletjes een paar tienden procent rendement per jaar.

Een in Nederland gevestigd fonds kan die buitenlandse dividendbelasting vaak wél verrekenen. Bij verder identieke fondsen scheelt de vestigingsplaats dus echt geld, elk jaar opnieuw.

Dit is geen truc die je één keer uitvoert, maar iets om op te letten bij de keuze van een fonds. Vergelijk de fondsen die je overweegt en let naast de lopende kosten ook op waar het fonds gevestigd is.

Krijg je dividend van een Nederlands aandeel of fonds, dan gaat daar dividendbelasting vanaf voordat het op je rekening staat. Dat is een voorheffing, geen eindheffing.

In je aangifte mag je die ingehouden belasting verrekenen met wat je aan inkomstenbelasting betaalt. Betaal je minder belasting dan er is ingehouden, dan krijg je het verschil terug.

Je broker stuurt je hiervoor een jaaroverzicht met het totaal aan ingehouden dividendbelasting. Dat bedrag hoort in je aangifte; laat je het staan, dan schenk je het weg.